Samodzielne wykonanie podmurówki z betonu pod ogrodzenie

Co to jest podmurówka i po co ją robić?

Podmurówka (ławka + niski „mur” z betonu) to element biegnący wzdłuż ogrodzenia, na którym stoją słupki oraz opiera się siatka lub panele. Jej główne zadania:

• stabilizacja ogrodzenia – ogranicza „pracę” słupków i paneli,
• ochrona przed wilgocią i korozją – siatka/panele nie dotykają ziemi,
• ochrona przed zwierzętami – psy, lisy, kuny trudniej przekopią się pod płotem,
• estetyka – ogrodzenie wygląda „domowo” i równo, łatwiej ukryć różnice poziomów terenu.

Do lekkich ogrodzeń (siatka, panele stalowe) typowa podmurówka może mieć:

• wysokość nad gruntem: 15–30 cm,
• szerokość: ok. 20–25 cm,
• zagłębienie w gruncie: zwykle 30–50 cm (przy ogrodzeniu to wystarcza, choć nie jest to pełny fundament poniżej strefy przemarzania jak pod dom).

Dlaczego podmurówka przy ogrodzeniu jest ważna?

Podmurówka chroni ogrodzenie przed wilgocią, rosą zbierającą się przy ziemi. Ale nie tylko, podmurówka chroni dół ogrodzenia przed śniegiem (oczywiście do swojej wysokości). Jeśli mamy ogrodzenie przy łące, lesie czy przy trawniku to istnieje ryzyko, że rośliny zaczną rosnąć pod naszym ogrodzeniem. Rośliny wtedy mogą wrosnąć w ogrodzenie (panelowe, siatkowe czy przęsłowe). Wtedy bardzo pracochłonne jest usuwanie ich z ogrodzenia, jeśli zaś pod naszym ogrodzeniem biegnie podmurówka to takie wrastanie będzie bardzo ograniczone. A przestrzeń przy podmurówce łatwo i szybko skosimy podkaszarką. Podmurówka lana wzmacnia przestrzeń między słupkami i w miękkim terenie ogranicza możliwość ruszania się ogrodzenia.

Budujemy podmurówkę „laną” z betonu w naszym ogrodzeniu

1. Teren – co musimy zrobić by go przygotować?
   Najpierw musimy zaznaczyć Sobie, którędy biegnie ogrodzenie z podmurówką. Jeśli już to wiemy to musimy odpowiednio przygotować teren. Co musimy zrobić? Łopatą i kilofem musimy usunąć rośliny, kamienie, korzenie czyli wszystko co może nam przeszkadzać podczas budowy ogrodzenia z podmurówką.
2. Kopiemy wykop w ziemi
   Głębokość wykopu pod podmurówkę powinna wynosić od 30 do 40 centymetrów. Wykop musi być wykonany dobrze i dokładnie. Tam, gdzie będą się znajdować słupki kopiemy otwory głębsze, około 50 centymetrów. Dobrym sposobem na przedłużenie żywotności wykopu jest podsypanie pod spód zwykłego żwiru – zapewni to dodatkowe odprowadzenie wody spod  fundamentu.
3. Wykonujemy szalunek
   Tradycyjną metodą jest zbicie szalunku ze zwykłych desek, alternatywnie możemy skorzystać z wykonanych wcześniej form. Szalunek ma być wykonany dobrze i dokładnie – to od niego zależy
   finalny wygląd naszej podmurówki.
4. Wkładanie zbrojenia i wylewanie betonu
   Nasza podmurówka, by była dobrze wykonana – potrzebuje odpowiedniego zbrojenia. Pręty zbrojeniowe zwiększą wytrzymałość naszej podmurówki. Gdy w otworach mamy już przygotowane
   zbrojenie zalewamy formę betonem do żądanej wysokości. Beton powinien mieć klasę co najmniej C20/25.
5. Ostatni etap – wykańczamy podmurówkę i suszymy ją
   Po wylaniu betonu należy poczekać kilka dni aż stwardnieje. Dużo zależy od warunków pogodowych proces może być krótszy lub dłuższy. Nie zapominajmy także w słoneczne dni o ‘podlewaniu’ betonu – unikniemy pęknięć.

Materiały i narzędzia – co będzie potrzebne do samodzielnego „wylania” podmurówki pod ogrodzenie?

Materiały

• Beton:
  • gotowy z betoniarni klasy C16/20 – C20/25, lub
  • mieszany samodzielnie (cement, piasek, żwir).
• Cement CEM I 32,5 lub 42,5.
• Kruszywo:
  • piasek,
  • żwir / pospółka 8–16 mm.
• Stal zbrojeniowa:
  • pręty podłużne: fi 8–10 mm,
  • strzemiona: fi 6 mm.
• Drut wiązałkowy do łączenia zbrojenia.
• Deski / płyty OSB na szalunek + wkręty, gwoździe, rozpory.
• Podsypka: piasek lub pospółka (na dno wykopu).
• Rurki PCV fi 50–75 mm – jeśli chcesz robić przepusty/drenaż.
• Środki ochrony betonu: folia budowlana do przykrycia, ewentualnie preparat do pielęgnacji betonu.

Narzędzia

• Łopaty, kilof, wiadro, taczka.
• Betoniarka (przy samodzielnym mieszaniu).
• Poziomica, łata, sznurek murarski, miarka.
• Zagęszczarka lub ubijak ręczny (szczególnie na podsypkę i zasypki).
• Szlifierka kątowa do cięcia prętów, kombinerki do drutu wiązałkowego.
• Wiercenie / wkrętarka do szalunku.
• Środki BHP: rękawice, okulary, solidne buty, ewentualnie kask.

Pielęgnacja betonu

• Beton swoją pełną wytrzymałość osiąga po ok. 28 dniach, ale pierwsze dni są kluczowe.
• Po wylaniu przykryj podmurówkę folią budowlaną – ograniczysz zbyt szybkie odparowanie wody.
• W ciepłe, suche dni:
  • przez pierwsze 3–5 dni zraszaj beton wodą 2–3 razy dziennie (delikatnie, nie „myjką ciśnieniową”),
  • trzymaj go pod folią.
• Szalunki możesz delikatnie zdejmować zwykle po 3–5 dniach, ale uważając, aby nie uszkodzić krawędzi.
• Cięższe obciążenia (mocne naciągi siatki, montaż bram) lepiej robić, gdy beton ma przynajmniej 2 tygodnie.

Najczęstsze błędy przy wykonywaniu podmurówki

Warto ich uniknąć – poprawki są kosztowne i czasochłonne:

• Za płytki fundament lub brak zbrojenia – Podmurówka pęka po pierwszej zimie, szczególnie na gruntach wysadzinowych.
• Brak dylatacji – Długi, monolityczny odcinek 20–30 m niemal na pewno popęka w losowych miejscach.
• Zbyt duża ilość wody w betonie – Beton robi się rzadki i łatwo się „leje”, ale po związaniu jest kruchy, ma niską wytrzymałość i mocno się skurcza.
• Brak otuliny betonu wokół zbrojenia – Pręty blisko krawędzi szybko rdzewieją, pojawiają się pęknięcia i odpryski.
• Słupki osadzone „w błocie” – Beton lany bezpośrednio w rozmoknięty grunt, bez podsypki i zagęszczenia – słup po czasie osiada albo się przechyla.
• Niedokładne poziomowanie – Podmurówka z „falą” psuje całą estetykę ogrodzenia. Najpierw poziom, potem beton!
• Zamknięcie wody po jednej stronie ogrodzenia – Brak przepustów na skarpie – woda ciśnie w beton, z czasem go niszcząc lub wypłukując grunt.