Siatka do suszenia owoców, warzyw i grzybów – jak wybrać bezpieczny materiał?

Dlaczego siatka dobrze sprawdza się w suszarni?

Ażurowa powierzchnia umożliwia przepływ powietrza od dołu i od góry. Dzięki temu wilgoć może być skuteczniej odprowadzana niż z produktu ułożonego na pełnej blasze.

Siatka pomaga również:

• równomiernie rozłożyć produkty,
• ograniczyć ich kontakt z pełną powierzchnią,
• wykorzystać kilka poziomów suszarni,
• kontrolować stan suszonej żywności,
• łatwo wyjąć całą półkę.

Wielkość oczka należy dobrać tak, aby produkty nie wpadały pomiędzy druty.

Stal nierdzewna czy tworzywo?

Siatka ze stali nierdzewnej

Jej zalety to:

• stabilność wymiarowa,
• odporność na typowe temperatury suszenia,
• możliwość wielokrotnego mycia,
• odporność mechaniczna,
• brak mięknięcia charakterystycznego dla niektórych tworzyw,
• długa trwałość.

W naszej ofercie znajdują się siatki ze stali nierdzewnej gat.304 do zastosowań technicznych są one dopuszczone do kontaktu z żywnością. Oczywiście tylko wtedy, gdy są czyste i umyte. Żywność nie może mieć kontaktu ze smarami czy kurzem. Muszą być stosowane odpowiednie zasady higieny.

Siatka z tworzywa sztucznego

Jest lekka, łatwa do cięcia i może być wygodna w niewielkich suszarkach. Należy jednak sprawdzić:

• maksymalną temperaturę użytkowania,
• zasady mycia,
• możliwość wielokrotnego użycia,
• dokumentację dotyczącą kontaktu z żywnością.

Informacji o temperaturze nie należy przenosić z jednego produktu na wszystkie siatki wykonane z tworzywa.

Stal ocynkowana

Nie powinna być wybierana do bezpośredniego, długotrwałego kontaktu z  żywnością.

Stal goła

Jest podatna na korozję i może zanieczyszczać suszoną żywność produktami rdzewienia. Nie jest odpowiednim materiałem na typową półkę spożywczą bez specjalnego przygotowania i potwierdzenia przeznaczenia.

Aluminium, miedź i mosiądz

Nie należy stosować dowolnej siatki z tych metali wyłącznie dlatego, że jest łatwo dostępna. Kontakt z kwaśną, słoną lub wilgotną żywnością wymaga potwierdzenia, że konkretny wyrób jest do tego przeznaczony.

Co oznacza „materiał do kontaktu z żywnością”?

Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z żywnością powinny być wytwarzane tak, aby w normalnych i przewidywalnych warunkach stosowania nie przekazywały do produktów składników w ilościach, które mogłyby:

• zagrażać zdrowiu,
• powodować niedopuszczalne zmiany składu żywności,
• pogarszać smak, zapach lub inne cechy produktu.

W przypadku tworzyw sztucznych obowiązują również szczegółowe wymagania odnoszące się między innymi do składu i migracji substancji. Klient profesjonalny powinien poprosić o dokumentację dotyczącą dokładnie tej siatki, którą zamierza zastosować.

Czy stal AISI 304 nadaje się do żywności?

Stal 304/1.4301 jest powszechnie stosowana w wielu urządzeniach, zbiornikach i elementach wyposażenia przemysłu spożywczego.
Trzeba uwzględnić czystość siatki i jej gotowość do kontaktu z żywnością:

• stan i czystość powierzchni,
• ewentualne oleje technologiczne,
• możliwe zanieczyszczenie stalą węglową,

W środowisku zawierającym dużo soli lub agresywne środki czyszczące może być wymagany bardziej odporny gatunek stali na przykład stal 316.

Jak dobrać wielkość oczka?

Grzyby

Plastry grzybów kurczą się podczas suszenia. Oczko powinno być mniejsze od końcowego rozmiaru fragmentów, a nie tylko od ich wielkości przed suszeniem.

Jabłka, gruszki i większe owoce

Można zastosować większe oczka zapewniające dobry przepływ powietrza. Produkty powinny leżeć stabilnie i nie wyginać cienkiej siatki.

Zioła

Drobne liście i łodygi wymagają małego oczka. Alternatywą jest zastosowanie dodatkowej, dopuszczonej do kontaktu z żywnością wkładki na sztywniejszej półce.

Warzywa

Wielkość oczka należy dostosować do sposobu krojenia. Kostka, plastry i paski zachowują się podczas suszenia inaczej.

Mięso i produkty tłuste

Materiał powinien być łatwy do dokładnego mycia i dezynfekcji. Trzeba uwzględnić odporność na tłuszcz, sól, marynaty oraz używane środki czyszczące.

Średnica drutu i powierzchnia otwarta

Cienki drut zapewnia większą powierzchnię otwartą, ale siatka może uginać się pod ciężarem produktów. Grubszy drut zwiększa sztywność, lecz ogranicza wolną przestrzeń.
Półkę należy dobrać do:

• szerokości ramy,
• liczby punktów podparcia,
• ciężaru mokrych produktów,
• sposobu wysuwania,
• częstotliwości użytkowania.

Duży arkusz cienkiej siatki może wymagać dodatkowych poprzeczek.

Temperatura pracy

Należy sprawdzić maksymalną temperaturę deklarowaną dla konkretnego produktu. Dotyczy to zwłaszcza tworzyw, które mogą mięknąć, odkształcać się albo starzeć pod wpływem ciepła.
Trzeba uwzględnić nie tylko temperaturę ustawioną na sterowniku, lecz także:

• możliwość lokalnego przegrzania przy grzałce,
• czas trwania cyklu,
• częstotliwość użytkowania,
• temperaturę mycia,
• działanie detergentów.

Jak przygotować nową siatkę?

Jeżeli jest to dopuszczone, siatkę trzeba dokładnie umyć i wypłukać, usuwając kurz oraz możliwe pozostałości produkcyjne.
Należy sprawdzić:

• czystość powierzchni,
• brak śladów korozji,
• brak oleju,
• stan zgrzewów i splotu,
• ostre krawędzie,
• stabilność w ramie.

Siatki nie powinno się czyścić narzędziami ze zwykłej stali, które mogą przenieść na powierzchnię cząstki podatne na korozję.

Jak wykonać półkę do suszarni?

Rama

Może być wykonana z materiału odpowiedniego do warunków pracy. Musi być stabilna i łatwa do czyszczenia.

Mocowanie siatki

Siatkę można zacisnąć pomiędzy profilami, zamocować mechanicznie albo wykonać jako element spawanej konstrukcji. Mocowanie nie powinno tworzyć trudno dostępnych miejsc gromadzących resztki żywności.

Krawędzie

Przecięte końce drutów należy ukryć w ramie albo starannie zabezpieczyć.

Podparcie

Przy dużej powierzchni potrzebne mogą być poprzeczki ograniczające ugięcie.

Higiena i czyszczenie

Po każdym użyciu trzeba usunąć resztki żywności. Sposób mycia powinien odpowiadać materiałowi i dokumentacji.
Należy zwrócić uwagę na:

• przestrzenie przy ramie,
• miejsca krzyżowania drutów,
• spawy,
• ostre zagięcia,
• możliwość całkowitego wysuszenia półki,
• stan powierzchni po użyciu środków chemicznych.

Uszkodzoną, skorodowaną lub trudną do doczyszczenia siatkę należy wymienić.

Najczęstsze błędy

• zastosowanie nieznanego tworzywa,
• przekroczenie temperatury pracy,
• użycie zbyt dużych oczek,
• brak podparcia cienkiej siatki,
• pozostawienie ostrych krawędzi,
• czyszczenie narzędziem ze stali węglowej,
• niedokładne mycie po suszeniu mięsa lub produktów tłustych.

Dlaczego warto suszyć?

Proces suszenia polega na odparowaniu wody z grzybów, owoców czy warzyw, co zapobiega rozwojowi pleśni i bakterii. Suszone produkty są lżejsze, mają intensywny aromat i co ważne: nie wymagają konserwantów. Dobrze wysuszone i przechowywane w szczelnych pojemnikach zachowują świeżość nawet przez wiele miesięcy.

Suszenie grzybów

Grzyby najlepiej suszyć zaraz po zbiorze, ważne, by były świeże. Należy je dokładnie oczyścić, ale unikać mycia wodą, ponieważ łatwo chłoną wilgoć a to z kolei utrudnia proces suszenia co może nawet powodować gnicie naszych grzybów. Gdy masz wątpliwości co do czystości grzybów, możesz je delikatnie i krótko opłukać pod bieżącą wodą, potem należy je wytrzeć ściereczką i rozłożyć na słońcu by dodatkowo podeschły. Najlepiej do czyszczenia grzybów użyć miękkiej szczotki, nożyka i suchej szmatki. Warto dodać, że przejrzałe, miękkie czy robaczywe grzyby nie nadają się do suszenia.

Najczęściej kroi się je w cienkie plasterki o grubości 0,5 1 centymetr, aby szybciej i dokładniej schły. Do suszenia nadają się na przykład takie gatunki grzybów jak borowiki, podgrzybki i koźlarze. Można je suszyć w piekarniku (w temperaturze ok. 40–50°C przy lekko uchylonych drzwiczkach by zapewnić uchodzenie wilgoci poza piekarnik, proces trwa od 7 do 12 godzin), używamy na przykład blaszki wyłożonej papierem do pieczenia. Grzyby nie będą spadać ani przywierać, jest to zatem praktyczny pomysł, dobrze, by grzyby się ze sobą nie stykały. Można też użyć suszarki elektrycznej suszenie trwa jakieś 6 godzin, na przeznaczonej specjalnej siatce nierdzewnej na słońcu, siatki nierdzewne nadają się do celów spożywczych czy z tworzywa sztucznego lub tradycyjnie – nawleczone na nitkę i powieszone w przewiewnym miejscu. Gotowe grzyby powinny być sprężyste i lekko łamliwe. Suszenie na słońcu trwa około 7 dni.

Suszenie owoców

Owoce najlepiej wybierać dojrzałe, ale nie przejrzałe czy uszkodzone, zalecamy tutaj ostrożność. Przed rozpoczęciem suszenia myjemy nasze owoce w wodzie i w razie potrzeby usuwamy pestki lub gniazda nasienne. Takie owoce jak Jabłka, gruszki czy śliwki kroi się na plastry o grubości 5-10 mm, Gdy mamy na przykład do ususzenia jabłka lub brzoskwinie zalecamy ich blanszowanie w gorącej wodzie przez krótki czas (zwykle 1-2 minuty). A mniejsze owoce takie jak na przykład winogrona i jagody można suszyć w całości. Dbajmy o czystość miejsca pracy, mamy do czynienia z żywnością, którą sami będziemy jeść. Suszenie odbywa się podobnie jak w przypadku grzybów – w piekarniku, suszarce lub na słońcu na specjalnej siatce nierdzewnej lub z tworzywa sztucznego. Warto pamiętać, że owoce zawierają dużo cukru, dlatego proces trwa dłużej niż w przypadku warzyw. Efektem są aromatyczne przekąski, świetnie nadające się do kompotów, musli czy deserów.

Suszenie warzyw

Warzywa przed suszeniem również należy umyć i pokroić na małe, łatwe do ususzenia kawałki. Marchew, pietruszka, seler czy papryka doskonale nadają się do suszenia. Później możemy je wykorzystać jako baza do zup i sosów. Często warzywa przed suszeniem warto blanszować, czyli krótko obgotować we wrzątku – dzięki temu zachowują kolor i wartości odżywcze. Suszymy je w suszarce, piekarniku w temperaturze 50–60°C. W czasie suszenia co jakiś czas odwracamy plasterki warzyw na drugą stronę. Gdy warzywa będą już wysuszone wystudzamy je do temperatury pokojowej. Wsypujemy suszone warzywa do słoików i przechowujemy w ciemnych i suchych miejscach.

Przechowywanie suszonych produktów

Po wysuszeniu grzyby, owoce i warzywa powinny ostygnąć. Następnie przechowujemy je w szczelnych słojach, papierowych torebkach lub puszkach, w suchym i ciemnym miejscu. Dobrze zabezpieczone nie stracą smaku ani zapachu przez długi czas.

FAQ / Najczęściej zadawane pytania